Afscheid

De laatste weken in groep 8 zijn zwaar. Vooral voor de leerlingen dan. Ze hebben hun advies binnen, de eindtoets gemaakt en ze weten dat ze zijn aangenomen op hun nieuwe school. Ze leven in de toekomst en hun heden is gericht het op het nog zo aangenaam mogelijk te maken van het leven met hun klasgenoten. Ik doe gewoon mijn ding, en dat is lesgeven. Voor het overgrote deel het gewone programma -waar zij al allang geen zin meer in hebben, maar het toch tot de voorlaatste week volhouden om met gezonde tegenzin aan mee te doen- en soms met een les die nieuw voor ze is.

Zo vroeg ik ze wat voor les zelf zou zouden willen krijgen. Kookles, was het unanieme oordeel. En eveneens unaniem: het moest pizza maken zijn. Dus greep ik de juffen- en meesterdag (toch al een dag waarvan het nut en de noodzaak mij totaal ontgaan) aan om pizza te bakken. Ik deed het eerst allemaal voor, ondertussen iets vertellend over de geschiedenis van de pizza. Mijn leerling met een Italiaanse achtergrond knikte bij elk onderdeel van de instructie ter goedkeuring. Daarna gingen ze braaf afwegen, water toevoegen, etc. Ook de toevoeging van de olijfolie vergaten ze niet. Slechts één leerling mikte een willekeurige hoeveelheid water bij het deeg en kwam klagen dat het er bij hem heel anders uitzag dan bij de rest. Het werden uiteindelijk prachtige pizza’s. Dat ze niet allemaal helemaal gaar waren, deerde niemand.

Ook voegde ik wat ‘proeven aan het VO’-lessen toe. Daar gingen ze dan weer wat rechterop van zitten. Aardrijkskunde vonden ze verdacht veel lijken op wereldoriëntatie. En gelijk hadden ze natuurlijk. Aan de hand van een onderwerp in een leesles legde ik uit hoe erfelijkheid werkte. Vooral de toevoeging dat dit normaal gesproken stof voor klas 3 van het VO was, zorgde voor aandacht. Voor natuurkunde liepen ze aanvankelijk niet zo warm. Maar toen ik ze uitdaagde om een bezem met één hand op te tillen aan het uiteinde van de stok, werden ze enthousiast.

En zo werkten we zo goed en zo kwaad als het ging de laatste weken af. Ondertussen natuurlijk de afscheidsavond voorbereidend. We maakten een film, oefenden een lied en schreven iets moois voor elkaar. Vooral het lied kostte mij hoofdbrekens. Twee weken lang oefenden we elke dag. Vaak ging het te snel, een paar jongens hadden er een sport van gemaakt zo hard mogelijk te schreeuwen en anderen maakten meer dan duidelijk dat ze zingen maar niks vonden. En ik maar enthousiast blijven roepen dat het steeds beter ging. En dat ging het uiteindelijk ook.

En toen was daar dan echt de avond dat we voor het laatst bij elkaar waren. Mijn twee collega’s van de andere groepen 8 waren de avonden daarvoor aan de beurt geweest en omdat we allemaal bij elkaars avonden waren, was ik inmiddels tamelijk brak. Ondanks dat ik er vertrouwen in had (het lied had op de laatste dag toch behoorlijk geklonken), had ik een vrij grote knoop in mijn maag. De avond zelf is als in een roes voorbijgegaan. Ik vergat de helft van mijn tekst, vergat steeds wat er moest volgen en had het idee een beetje te staan stamelen. Voor een willekeurig debat in de gemeenteraad draai ik mijn hand niet om, maar voor mijn eerste groep 8 afscheid stond ik voor mijn gevoel enorm te stuntelen. En bij mijn speech werd ik bij de laatste zin zo emotioneel dat ik een paar seconden niet verder kon. Maar het ging allemaal goed. Meer dan goed zelfs.

Na het hele gebeuren werd ik overweldigd door de lof die ik over me heen kreeg. Een moeder die me huilend om de hals vloog om wat ik voor haar zoon betekend had, een vader die verkondigde zo blij te zijn met de stabiliteit van het afgelopen jaar, leerlingen die keer op keer nog effe langs kwamen en met me op de foto wilden, een leerling die mijn telefoonnummer wilde en een ander die op een kaartje schreef dat hij door mij plezier in lezen had gekregen. Ik heb dit in mijn hele carrière nog niet meegemaakt. Het is bijna niet te beschrijven hoe ongelooflijk mooi en warm en fijn dit was. De impact die je kennelijk hebt zo direct terug te krijgen.

Deze klas was voor mij bijzonder. Bijzonder omdat ze dat van zichzelf al waren, maar ook omdat ik met deze klas letterlijk en figuurlijk een basisschoolleerkracht ben geworden. En nu zijn ze weg.

De volgende dag stond een van de leerlingen om half tien voor mijn neus en viel me in de armen alsof ze me tien jaar niet gezien had. Anderen hingen urenlang op het schoolplein rond, verlangend kijkend naar de deur.

Want ook zij realiseren zich opeens dat het echt voorbij is.